Ä°STANBUL Ä°ÅžGAL ALTINDA
16 Mart 1920′de saat 10.00′dan itibaren Ä°stanbul’un askeri iÅŸgal altına alınacağına dair Ä°tilaf Devletleri adına Ä°ngiltere, Fransa ve Ä°talya Yüksek Komiserleri’nin müÅŸtereken imzaladıkları nota, Sadrazam Salih PaÅŸa’ya tebliÄŸ edildi. Ä°stanbul, artık iÅŸgal altındaydı.
Manastırlı Hamdi Efendi adındaki kahraman bir telgraf memuru, iÅŸgali Mustafa Kemal PaÅŸa’ya iletti.
6 Nisan 1920′de ulusal mücadeleyi tüm dünyaya duyuran Anadolu Ajansı kuruldu. 21 Nisan 1920′de de Mustafa Kemal, vilayetlere Meclis’in 23 Nisan 1920 günü açılacağını bildirdi.
23 Nisan 1920′de Millet Meclisinin açılmasının ardından, ertesi günü Mustafa Kemal PaÅŸa, Meclis BaÅŸkanlığına seçildi.

9 Mayıs 1920… Meclis adına Mustafa Kemal imzasıyla Anadolu Ajansı aracılığıyla Ä°slam alemine ÅŸu beyanname iletildi:
”Orduyu terhis etmek, köylülere Kuvay-ı Milliye’yi asi tanıtmak, milleti kendisine ÅŸeref veren, en asil ve civanmert evladına karşı ÅŸüphe ve tereddüte düÅŸürmek, sulhu hazırlamak için Ä°ngiliz emri altında çalışan vatansızların ilk iÅŸi oldu”.
11 Mayıs 1920 tarihinde Mustafa Kemal PaÅŸa, Ä°stanbul’da Divan-ı Harb tarafından idama mahkum edildi.
TBMM Hükümeti ile Fransız hükümeti arasında imzalanan 20 günlük ateÅŸkes anlaÅŸması yapılırken, 10 AÄŸustos 1920′de Ä°stanbul Hükümeti ile Ä°tilaf Devletleri arasında Sevr AnlaÅŸması imzalandı.
Bu arada, Ermeniler ile Gümrü AnlaÅŸması’na da imza koyuldu.

VE ZAFER…
Ulusun topraklarını savunma mücadelesi, 10 Ocak 1920′de Ä°nönü mevzilerinde Yunanlarla ÅŸiddetli çarpışmaların ardından 1. Ä°nönü Zaferi’nin kazanılmasıyla baÅŸarıya ulaÅŸmaya baÅŸlamıştı.
20 Ocak 1920′de ilk TeÅŸkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edilirken, 5 Åžubatta TBMM’nin gizli oturumunda Londra Konferansı’na Ankara Hükümeti adına heyet gönderilmesi ve heyetin Meclis üyelerinden oluÅŸması kararlaÅŸtırıldı. 6 Åžubatta Bekir Sami Bey baÅŸkanlığındaki heyet, Ankara’dan hareket etti ve 21 Åžubatta baÅŸlayan konferans, 12 Martta sona erdi.

TBMM Hükümeti ile Rusya arasında 16 Martta Moskova AnlaÅŸması imzalandı. Masa üzerindeki zaferleri, meydanlardaki zaferler izliyordu. 1 Nisanda 2. Ä°nönü Zaferi kazanıldı. Mustafa Kemal’i geniÅŸ yetkilerle ve 3 ay süreyle BaÅŸkumandanlık tevcih eden kanun, 5 AÄŸustosta TBMM’de kabul edilirken, 23 AÄŸustos 1920 günü Yunan ordusu taarruza geçti ve Sakarya Meydan Muharebesi baÅŸladı.
Günlerden 26 AÄŸustos… BaÅŸkomutan Mustafa Kemal PaÅŸa’nın emri geldi:
”Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı, vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz”…

13 Eylülde Sakarya Meydan Muharebesi sona ermiÅŸ, düÅŸmanın Sakarya Nehri’nin doÄŸusunda imha edilmesiyle zafer kazanılmıştı. Mustafa Kemal PaÅŸa’nın emriyle 14 Eylülde genel seferberlik ilan edildi. BaÅŸkomutan Mustafa Kemal PaÅŸa, 19 Eylülde ”Gazi” unvanı ve mareÅŸal rütbesini aldı.
Yeni yılın baÅŸlangıcında Mersin ve Adana düÅŸman iÅŸgalinden kurtulmuÅŸtu. Dört bir bucak Türk topraklarının düÅŸman çizmesi altındaki esareti birer birer sona eriyordu. 26 AÄŸustosta saat 05.30′da topçu ateÅŸiyle Kocatepe’den Büyük Türk Taarruzu baÅŸladı. Türk süvarileri, 9 Eylülde Ä°zmir’e girdi ve Kadifekale’ye Türk bayrağı çekildi.
Mudanya Konferansı, 3 Ekim 1922′de baÅŸladı. Mütareke, 11 Ekimde imzalandı ve 15 Ekimde yürürlüÄŸe girdi. TBMM, 1 Kasımda bir devri sona erdirdi. Hilafet ve saltanatın birbirinden ayrılarak, saltanatın laÄŸvına karar verilmiÅŸti.

TBMM Hükümeti, 5 Kasım sabahı idareye el konulduÄŸuna dair Ankara hükümeti kararını Refet PaÅŸa aracılığıyla Ä°stanbul Hükümeti’ne tebliÄŸ etti: ”5 Kasım 1922 öÄŸle vaktinden itibaren Ä°stanbul’un idaresine el konulmuÅŸtur” Vahdettin’in halifelikten uzaklaÅŸtırıldığına dair Åžeriye Vekili Vehbi Efendi, 18 Kasımda fetva çıkardı. Ulusal KurtuluÅŸ Savaşı sona ermiÅŸ, ÅŸimdi sıra zaferin masa başında kazanılmasına gelmiÅŸti.
Lozan Konferansı, 20 Kasım 1922 tarihinde açıldı. Konferans, 4 Åžubatta 2 ay süren görüÅŸmelerden sonra kesintiye uÄŸradı. Daha sonraları, milli mücadelenin kahramanlarından Ä°smet PaÅŸa, yumruÄŸunu masaya vurarak, istediklerini kabul ettirecek ve büyük bir zafere imza atacaktı.
25 AÄŸustosta itilaf kuvvetleri, Lozan AnlaÅŸması gereÄŸince Ä°stanbul’u boÅŸaltma hazırlıklarına baÅŸladı ve 27 Ekimde Halk Fırkası Meclis Grubu, Mustafa Kemal PaÅŸa’nın baÅŸkanlığında toplandı.
AkÅŸam Çankaya’da yemek esnasında Mustafa Kemal PaÅŸa, hazır bulunanlara müjdeyi verdi: ”Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceÄŸiz”

Tarih 28 Ekim 1923… Bütün hazırlıklar bitmiÅŸ ve 29 Ekim günü gelmiÅŸti. Mustafa Kemal PaÅŸa’nın Cumhuriyet kurulması teklifi, Halk Fırkası toplantısında kabul edildi. Halk Fırkası toplantısından sonra Büyük Millet Meclisi, saat 18.00′de toplandı ve Kanun-u Esasi Encümeni tarafından Cumhuriyet teklifi mazbatası hazırlandı.

Büyük Millet Meclisinde TeÅŸkilat-ı Esasiye Kanunu’nun bazı maddeleri deÄŸiÅŸtirildi. Türkiye Devleti’nin hükümet ÅŸeklinin Cumhuriyet olduÄŸu ”YaÅŸasın Cumhuriyet” sesleri arasında kabul edildi.
Büyük Millet Meclisi’nde gizli oyla CumhurbaÅŸkanı seçimi yapıldı. Ankara Mebusu Mustafa Kemal PaÅŸa, oylamaya katılan 158 mebusun tümünün oyunu alarak, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk CumhurbaÅŸkanı oldu. CumhurbaÅŸkanı Mustafa Kemal PaÅŸa, baÅŸbakanlığa Malatya Mebusu Ä°smet PaÅŸa’yı atadı. Ä°smet PaÅŸa Kabinesi kuruldu.

Halk, sokaklarda ellerinde bayraklarla genç Cumhuriyet’i kutluyordu. Esaret sona ermiÅŸ, ÅŸimdi büyük mücadelenin ardından hiç de kolay kazanılmayan bağımsızlığı kutlamaya sıra gelmiÅŸti. Can verilip, kan dökülmüÅŸ, bedel ödenmiÅŸti. Ancak artık sokaklarda düÅŸman çizmelerinin sesi yoktu, sokaklar ”YaÅŸasın Cumhuriyet” sesiyle çınlıyordu.
(A.A)

Tags: Atatürk, Cumhuriyet, Milli, mücadele, secim, Türkiye, vatandaslik

Bu Yazi Sayfaya PerÅŸembe, 29 Ekim, 2009 - 02:46 Eklendi. Yazinin Kategorisi KategorilenmemiÅŸ. Bu Konuyu ve Kategoriyi Takip etmek icin RSS Dagilimina uye olun RSS 2.0 . Both comments and pings are currently closed.

 

Harabeye dönmüÅŸ bir imparatorluÄŸun küllerinden kurulan, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün Türk ulusuna armaÄŸan ettiÄŸi Türkiye Cumhuriyeti, 86 yaşında.

30 Ekim 1918′de Birinci Dünya Savaşı’ndan yenik çıkmış Ä°mparatorluk, Mondros Mütarekesi’ni imzaladı. Bir ulusu tarih sahnesinde yeniden var eden Milli Kahraman, 31 Ekim günü Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı göreviyle karargahın bulunduÄŸu Adana’ya geldi. Mustafa Kemal, memleketin durumuna üzülüyor, bir çözüm yolu arıyordu.

10 Kasım 1918′de görevinden ayrılan Mustafa Kemal, Adana’dan trenle Ä°stanbul’a hareket etti. DüÅŸman, yurdun dört bir yanını iÅŸgal ediyordu. Türk milleti için acı dolu günler baÅŸlamıştı.
13 Kasımda Ä°ngiliz, Fransız, Ä°talyan ve Yunan gemilerinden oluÅŸan Ä°tilaf Ordusu, Ä°stanbul’a gelerek karaya kuvvet çıkardı.
9 Kasım 1918′de Ä°ngilizler Ä°skenderun’u, 12 Kasım 1918′de Fransızlar Ä°stanbul’u, 6 Aralıkta Ä°ngilizler Kilis’i, 7 Aralıkta Fransızlar Antakya’yı iÅŸgal etti, ardından Mersin’e çıkarma yapmaya baÅŸladı. 23 Aralıkta Islahiye, Osmaniye, Bahçe, Hassa, Mamure’yi düÅŸman çizmesi çiÄŸnedi.
1 Ocak 1919′da Ä°ngiliz askerleri Antep’e girdi, 12 Ocakta Ermeni amaçlarına hizmet etmek için Kars’a yerleÅŸti. 1 Åžubatta Aydın demir yolu, Ä°ngiliz ve Fransız iÅŸgaline uÄŸradı.
Takvim 22 Åžubat 1919′u gösterirken MaraÅŸ Ä°ngilizlerin, 8 Martta Zonguldak Fransızların, 9 Martta Samsun, 24 Martta Urfa Ä°ngilizlerin, 28 Martta Antalya Ä°talyanların iÅŸgali altındaydı.
16 Nisan 1919′da Fransızlar, Afyonkarahisar istasyonunu iÅŸgal altına alırken, 20 Nisan 1919′da da Gürcü ordusu, Milli Åžura kuvvetlerini bozarak Ardahan’a girdi.

MÄ°LLÄ° MÜCADELEYE DAVET
Ä°tilaf devletleri temsilcileri Paris’te toplandı. Yunanlıların Ä°zmir’i iÅŸgali konusunda karar alındı ve 15 Mayısta, güzel Ä°zmir, Yunan çizmesi altında ezilmeye baÅŸladı.
Mustafa Kemal, maiyetiyle 16 Mayıs 1919′da Bandırma Vapuru ile Ä°stanbul’dan ayrıldı ve ertesi günü Ä°nebolu’ya, 18 Mayısta Sinop’a vardı. 19 Mayıs 1919 tarihi, Türk ulusu için bir dönüm noktası oldu; Mustafa Kemal Samsun’a çıktı. Tarihçiler, o günü ”dünyanın en büyük ulusal mücadelelerinden birinin baÅŸlangıcı” kabul etti. Artık geriye dönüÅŸ yoktu…
Genç Mustafa Kemal, Samsun’dan Havza’ya geldi. Ä°ÅŸgaller devam ediyordu. Yunanlar, 26 Mayısta Manisa’ya, 27 Mayısta Aydın’a girdi. Damat Ferit PaÅŸa, 17 Haziranda Paris Barış Konferansı’na, Osmanlı Devleti’nin barış isteklerini bildiren muhtıra gönderirken, öbür taraftan Mustafa Kemal, bundan dört gün sonra Ä°stanbul’da bulunan tanınmış kimselere Amasya’dan mektup göndererek, milli mücadeleye davet ediyordu.
Mustafa Kemal PaÅŸa, ulusu kurtarmak için dört koldan çalışmalara baÅŸlamıştı. 21 Haziranda Amasya Tamimi’ni yaveri Cevat Abbas’a dikte ettirdi. Ertesi sabah, Anadolu’daki mülki ve askeri makamlara tamim, ÅŸu tarihi sözlerle ulaÅŸtı:

”Vatanın tamamiyeti, milletin bağımsızlığı tehlikededir. Milletin bağımsızlığını, yine milletin azmi ve kararı kurtaracaktır. Sivas’ta milli bir kongrenin acele toplanması kararlaÅŸtırılmıştır”…
Bu arada, Mustafa Kemal’in çalışmalarını engellemek isteyenler de boÅŸ durmuyordu. Posta ve Telgraf Umum Müdürü Refik Halit, 24 Haziranda telgrafhanelere ”Mustafa Kemal’in azledildiÄŸini, bu sebeple telgraflarının kabul edilmemesini bildiren” bir ÅŸifre gönderdi. Harbiye Nazırı Ali Ferit PaÅŸa, 5 Temmuzda Mustafa Kemal PaÅŸa’yı padiÅŸah adına Ä°stanbul’a çağırdı. Mustafa Kemal, Harbiye Nazırı’na ÅŸu yanıtı verdi:
”Vilayet-i Åžarkiye ahalisi arasından çıkıp gelmek hususundaki yüksek tekliflerinizi yerine getirmede ÅŸahsi irademi kullanmaktan manen ve maddeten memnu bulunuyorum.” Ardından, 14 Temmuzda ordudan istifa ederek, Erzurum Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin başına geçti.

”YA Ä°STÄ°KLAL YA ÖLÜM”
Milli mücadele hareketinin dönüm noktalarından olan Erzurum Kongresi, 23 Temmuz 1919′da toplandı.
Mustafa Kemal PaÅŸa, 9 AÄŸustosta askerlik mesleÄŸinden ihraç edildi. Mustafa Kemal’in rütbesinin kaldırılmasına, niÅŸanlarının da geri alınmasına karar verildi. Erzurum Kongresi adına ilan edilen beyanname, 10 AÄŸustosta Erzurum’da Türk Basımevinde çoÄŸaltılarak, binlerce nüsha halinde tüm yurda gönderildi.

Mustafa Kemal PaÅŸa, Erzurum’da arkadaÅŸlarına ”Ä°stanbul, bir Amerikan mandasıdır tutturmuÅŸ gidiyor. Bu olmayacaktır. Türkiye istiklal bütünlüÄŸüne sahip olacaktır. Hayır paÅŸalar hayır, hayır beyefendiler… Manda yok, ya istiklal ya ölüm var” diyordu.
Erzurum Kongresi’nin ardından, 4 Eylülde açılan Sivas Kongresi, 11 Eylülde son buldu. 10 maddelik Umumi Kongre Beyannamesi yayımlandı.
Milli mücadele tüm hızıyla sürerken, Osmanlı padiÅŸahı adına Damat Ferit ile Ä°ngiltere temsilcisi arasında Ä°ngiliz mandasının kabul edildiÄŸine iliÅŸkin gizli bir anlaÅŸma imzalandı.
DüÅŸman iÅŸgali sürerken, 30 Ekimde Urfa’ya giren Fransızlar, hiç beklemedikleri tepkiler alıyordu. 31 Ekim 1919′da MaraÅŸ’ta, Fransız askeri üniforması giymiÅŸ bazı Ermeniler taÅŸkınlık yaptı. Tarihin ”Sütçü Ä°mam” diye yazacağı, Uzunoluk Camisi Müezzini Hacı Ä°mam, duruma dayanamadı ve silahına sarıldı. Böylece yöredeki direniÅŸ hareketi baÅŸladı.

27 Aralık 1919′da Mustafa Kemal PaÅŸa, Heyet-i Temsiliye üyeleriyle Ankara’ya geldi. 29 Aralıkta Mustafa Kemal hakkındaki askerlikten çıkarılma ve madalyalarının geri alınma kararı Meclis-i Vükela tarafından düzeltildi. Kendisinin istifa etmiÅŸ olduÄŸu ve madalyalarının iadesi kararı alındı. Milli mücadele tüm hızıyla sürerken, takvim ÅŸöyle akıyordu:
Erzurum’da Mustafa Kemal’in Erzurum Mebusu seçildiÄŸine dair mazbata düzenlenirken, 12 Ocak 1920 tarihinde Ä°stanbul’da son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ı açıldı.

*****************************************************************

Yüzlerce Bedava Online Oyunlar Sizi Bekliyor

*****************************************************************

Sohbet - Chat odalari. Hos sohbetler