-Amsterdam’a iniÅŸ yapacak uçakta hiçbir sorun yoktu. Kokpitte 3 pilot vardı.

- 5 yolcu ve 4 mürettebat ölmüştür. 50 kişi hastaneye kaldırıldı. Uçak İstanbul’dan Amsterdam’a gidiyordu.

HERÅžEY NORMALDÄ°

- Normal bir uçuş vardı, daha önce bir sorun yoktu. Sağ koltukta tam eğitimli pilot bulunuyordu. Bu pilotun tam yetkisi vardı.

- Bunun yanında da birinci officer bulunuyordu. Mürettebat 14.00’te Amsterdam’a haber veriyor.

- Hiç rötar olmadan iniş yapmaya başlamıştır. 2000 feete inmeye izin verilmiştir.

- Otomatik pilotla inişe başlanmıştır.

SORU-CEVAPLAR

- İnişte otomatik pilot çalıştırmak size göre uygun bir yöntem mi ?

Bence uçak dünyasında otomatik pilotun kullanılması normaldir. Bazı uçuş şirketlerinde normal bir davranıştır. Bazı şirketlerde ise inişlerde kullanılmıyor. Bu normal bir uçuş tarzıdır.

- Önceki inişle ilgili bir sorum var. Karakutu’da önceki inişle ilgili hiçbir bilgiye ulaşılmamıştır. THY ile birlikte bu araştırmayı yürütmüşsünüz. Sonuca katılınıyor mu?

Tabiî ki rapor kurumun işidir. Şimdiye kadar raporda ve araştırmada bir anlaşmazlık yoktur.

- Türk medyasında pilotlar bir kahraman olarak görülüyor. Sizinle onlar arasında bir gerginlik bekliyor musunuz?

Çok güzel bir şekilde işbirliği yapıyoruz. O eski 8 uçuş nerede olmuştur henüz araştırılmamıştır.

- Ölçünün bozulmuş olması ne kadar endişe verici buluyorsunuz?

Elle düzeltildiği zaman bir sorun yoktur ve uçuş dünyasında normaldir. Yükseklik ölçütü bozulabilir, başka bir Boeing uçağında olabilir. Mürettebat bu ölçüyü bir sorun olarak görmemiştir. Bunu daha iyi araştırmamız gerekiyor.

- Birinci officer eğitimde olduğunu söylemiştiniz. Bununla ilgili bütün önlemler alınmış mıydı?

Diğer uçak şirketlerinde de normal bir davranmıştır. Eğitimdeki pilotun bütün yetkileri vardı. Uçtuğu saatlere göre bu uçağı kullanmaya yetkisi vardı?

- Pilotların başka bir şekilde hareket etmesi gerekiyor muydu?

Kesin olarak bir şey söyleyemiyorum. Yanlış davranış olacaktır. Aslında şu an dışarıya haber vermemizin nedeni Boeing şirketi ve o uçakları kullananlara bir uyarıda bulunmaktır.

- Boeing’e o ölçütleri kontrol etmesini öneriyor musunuz?

Boeing şu anda kullanma kılavuzunda da bir cümle yazmıştır. Otomatik pilotla iniş yapabileceğine dair bir şey söylenmiştir.

- Normalde kokpite de böyle bir durumda uyarı oluyor. Bu durumda öyle miydi?

Evet öyleydi. Gaz kesildiğinde uyarı veriliyor.

Pilotlar neden otomatik pilotla değil elle uçmaya devam etmediler? Neden o zaman önlem alınmamıştır?

Bunu araştıracağız. Hava berrak olsaydı görebilirdi fakat çok sis vardı. O yüzden görmemiş olabilirler.

- Daha önce aynı alette bir sorun çıktı. Neden o zaman uyarı da bulunmadı? Pilot o yüzden mi yanlış tepki vermiştir?

Daha önce yapılan 8 uçuşta aynı sorun yaşandığını görmüştük ama o uçuşlarda ne olduğu ve neden olduğunu öğrenemedik. Daha yoğun bir biçimde araştırmamız gerekiyor. Aynı sorunun yaşanıp yaşanmadığı için araştırma yapmamız gerekiyor. Bu kazada gördüğümüz ani yükseklik değişiminden dolayı gaz kesilmiştir. Ondan dolayı otomatik pilot uçağın iniş yapması gerektiğini bildirmiştir. Daha fazla gaz verilmemiştir. Ondan dolayı uçak kayma yolunda kalmaya çalışıyor. Biz şu an böyle görülüp görülmediğini bildiremiyoruz.

- Uçuş yapan pilot kimdi? Eğitimdeki pilottu. Otomatik pilot sisteminin kapatılmaması mı gerekiyordu size göre? Kapatılmasına dair bir uyarı bulunması gerekiyor? Yakıt sorunundan olabilir mi ?

Hayır uçağın tümünde başka normal olmayan durumlara rastlamadık. Kısa bir uçuş yapabilmek içinde yeterince yakıt vardı. Bu konuda normal olmayan bir durum yoktur.

-  Eğitimin konusu neydi? İlk kez Amsterdam’da mı iniş yapmak?

Bunu daha sonra araştıracağız.

- Türkiye’de pilotlar kabinden zamanında çıkarılmadığına dair bilgi vardı. Neden o kadar geç bir saatte pilotlar uçaktan çıkarılmış?

Bu konuda söylenti vardır. Pilotların sağ olduğuna dair söylenti vardı. Kokpitteki kapı açıktı. Hemen insanlara yardıma gelenler kokpite girmişler. Orada bulunan doktor tarafından ölüm saptanmıştır. İlk yardım hemen girmedi kokpite. Kokpitin kapısı o kadar açıktı hemen pilotların durumunu öğrenebilirlerdi. Girdikleri zaman pilotların yaşamını kaybettiğini öğrenebilirlerdi. Her şeyin resmini çekebilmek için bütün bilgilere ulaşabilmek için pilotlar kokpite bırakıldı. Burun tekerleğine o kadar derin kokpite girdiği için olay öyle gerçekleşti.

- Türkiye’de pilotların kahramanlık yaptığına dair haber veriliyor?

Uçuşa baktığımız zaman kokpitte uçağa nereye koyacağımıza dair bir tartışma yoktur.

Ä°NÄ°Åž SIRASINDA TUHAFLIK BAÅžLADI

- Ses kaydı ve karakutunun incelemesinden sonra inişte 1950 feette bir tuhaflık ortaya çıkmıştır. O yükseklikte, normal olmayan bir yükseklik açıklanmıştır. Yükseklik metresi uçağın 1950 feette değil ancak sıfırın eksi 8 feet yükseklikte bulunduğunu söylemiştir.

- Yükseklikteki değişimden dolayı otomatik sistem özellikle gaz değişimlerinden sonra bir değişim olmuştur. Radyo yükseklik ölçümü normal bir şekilde yüksekliği ölçüyor.

PİLOTLAR ÖNEMSEMEDİ

- İniş çok önemli olan bir noktadır. 2500 feet yüksekliğinden bunu yapabilir.

- İki tane yükseklik ölçüsü vardır. Ses kaydından soldaki aletteki sorunu mürettebatlar öğrenmiştir. Birden bire 1950 feete değil eksi 8’de bulunduğunu öğrendiği zaman mürettebat tarafından bir sorun olarak görülmemiştir.

MÃœRETTEBAT ZAMANINDA HAREKET ETMEDÄ°

- Pratikte uçağın bu ani değişimden dolayı birkaç metre üzerinde bulunduğu gibi davranmaya başlamıştır. Otomatik gaz kesilmiş gibi davranmaya başlamış ondan dolayı uçak hız kaybetmiştir. Bundan dolayı mürettebat zamanında hareket etmemiştir. Hız kaybından dolayı uçak asgari uçuş hızına ulaşmıştır. Onun için uyarı sinyalleri verilmiştir.

- Direksiyon titreşimiyle bildirilmiştir. Karakutudan hemen gaz verilmeye başlanmıştır ancak kurtarmak için geç kalınmıştır.

- Ondan dolayı bir iniş pistinden 1 km öncesinde düşmeye neden olmuştur.

-Düşüş anında uçak 170 km hız ile gidiyordu. Normalde 260 km ile girmesi gerekiyordu. Islak çamurdan oluşan iniş yeri çok hızlı bir biçimde durdurulmuştur. Topraktan dolayı uçak ikiye bölündü, kuyruk yırtıldı.

DÜŞÜK BULUTLAR GÖRÜŞ MESAFESİNİ AZALTTI

- İniş aleti hemen kesilmiş. Bu motorlar içinde geçerli. İki motor bu olaylardan dolayı 250 metre öteye sürülmüş. Business class’ta bir kırılmaya neden olmuştur. Burundaki tekerlerin takıldığından dolayı zarara neden olmuştur.

- 126 yolcu vardı ve 8 mürettebat bulunuyordu uçakta. Güvenlik kurumunun açıklamasının radyo yükseklik ölçümüne ve otomatik gaza yönelecektir ve tabiî ki pilotların eğitimine de dikkat edilecektir. Düşük olan bulutlardan dolayı iniş pisti pek fazla görülemiyordu.

- Güvenlik araştırma kurumu bir çok kurum tarafından yardım edilmiştir. ABD’den uçuş güvenlik kurumu, Birleşik Kraliyet’teki kurum hem de Türkiye’nin uçuş güvenlik kurumu ve Boeing uçak şirketi hem yol bakanlığı, pilotlar derneği ve kabine personeli kurulu tarafından yardım olmuştur.

- Söz edilen kurumlar bir incelemeye katılabilecektir ancak Hollanda güvenlik kurumu bu araştırmayı yönetecektir. Savcılıktan bir çok bilgi edinilmiştir. Çok önemli bir katkıda bulunmuştur. Ulusal emniyet müdürlüğü ve Adli tıp araştırma kurumu ve hava resim çekme kurumu tarafından çok büyük bir yardım gelmiştir bize.

UÇAĞA EL KONULDU

- Savcılık uçağa el koymuştur. Tüm ülkeden bir çok polis memuru çalıştırılmıştır ve biz onlara teşekkür borçluyuz.

- Kurum ile savcılık arasında ses kaydı ve karakutu konusunda tartışma çıkmıştır.  Hollanda hukukunda savcılık bu bilgilere sadece rehine terörizm adam öldürme veya cinayet durumlarında bu bilgilere ulaşabilir.

- Kaza mekanında iki tane araştırma yürütülmektedir. Suç işlenip işlenmediğini araştırıyor savcılık ve bunun dışında bağımsız daha önce söylediğim kırımların yürütüldüğü bağımsız araştırma da yürütülüyor.

- O iki araştırma arasında her zaman bir gerilim vardır. Çünkü ceza hukukunda susma hakkı vardır. Hiç kimse kendinin yargılanmasına katkıda bulunmak durumunda değildir. O gerilimden dolayı iki raporu kanıt olarak kullanılmaya karar verilmiştir.

- Otomatik pilotun hareketine yönelik, otomatik gaz sistemi ve yükseklik ölçüsüne yönelik araştırma devam edecektir.

Bu hafta uçak belki başka bir yere kaldırılacaktır. Kurum Boeing’e bir uyarıda bulunulmuştur. Boeing 737 tipi uçaktaki panel içinde bir ekstra araştırma için bir öneri de bulunmuştur.